Birinci Meclis ve Ankara Müzeleri: Cumhuriyet'in İzinde Bir Gün

Ankara'da Anıtkabir'den sonra mutlaka görülmesi gereken yerler, Ulus semtinde birbirine yürüme mesafesinde toplanmıştır: Kurtuluş Savaşı'nın yönetildiği Birinci Meclis binası, Cumhuriyet'in ilk yıllarına ev sahipliği yapan İkinci Meclis binası, Anadolu'nun binlerce yıllık tarihini anlatan Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Etnografya Müzesi. Bu dört durak, bir öğleden sonra ve bir sabahı rahatlıkla doldurur.

Ulus: Cumhuriyet'in doğduğu semt

Bugün Ankara'nın eski merkezi olarak bilinen Ulus, 1920'lerde yeni devletin kalbinin attığı yerdi. Meclis binaları, ilk bakanlıklar, oteller ve bankalar bu çevrede yükseldi. Ulus Meydanı'ndaki Zafer Anıtı ve çevredeki erken Cumhuriyet dönemi binaları, semtin bu geçmişini bugün de hissettirir.

Birinci Meclis: Kurtuluş Savaşı Müzesi

Tarihçe

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de bu binada açıldı. Kurtuluş Savaşı'nın siyasi ve askerî kararları burada alındı, savaşın yönetimi bu salondan yürütüldü. Cumhuriyet de 29 Ekim 1923'te bu binada ilan edildi.

Ne görülür?

Binanın en etkileyici bölümü meclis salonudur. Ahşap sıralar, kürsü ve basit iç düzen, yeni devletin ne kadar kısıtlı imkânlarla kurulduğunu çarpıcı biçimde gösterir. Salonda, dönemin milletvekillerinin oturduğu sıralara bakarken hangi kararların bu basit ortamda alındığını düşünmek, ziyaretin en akılda kalan anıdır.

Diğer odalarda Kurtuluş Savaşı dönemine ait belgeler, fotoğraflar ve eşyalar sergilenir. Dönemin çalışma odalarından bazıları da o yılların düzeniyle sergilenir.

İkinci Meclis: Cumhuriyet Müzesi

Birinci Meclis'in hemen yakınındaki bu bina, meclisin artan ihtiyaçlarını karşılamak için yapıldı ve Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde uzun yıllar meclis binası olarak kullanıldı. Mimarisi, Birinci Meclis'e göre daha gösterişlidir ve erken Cumhuriyet döneminde yaygın olan, Osmanlı ve Selçuklu süsleme unsurlarını kullanan üslubun güzel bir örneğidir.

Bugün Cumhuriyet Müzesi olarak hizmet veren binada meclis salonu, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki inkılapları anlatan belgeler ve fotoğraflar görülebilir. İki meclis binasını peş peşe gezmek, Kurtuluş Savaşı'ndan Cumhuriyet'in kuruluşuna uzanan süreci adım adım takip etmeyi sağlar.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi

Ankara Kalesi'nin eteklerinde, restore edilmiş Osmanlı dönemi bir bedesten ve han yapısında yer alan bu müze, Anadolu'nun tarih öncesinden klasik çağlara uzanan geçmişini kronolojik bir sırayla anlatır.

Gezerken dikkat edebileceğiniz bölümler:

• Tarih öncesi dönemler: Paleolitik ve Neolitik çağlardan buluntular, özellikle Çatalhöyük'ten gelen eserler.
• Tunç Çağı: Anadolu'nun ilk yerleşik kültürlerine ait kaplar, takılar ve aletler.
• Hitit dönemi: Büyük taş kabartmalar ve Hitit sanatının özgün eserleri, müzenin en etkileyici bölümlerindendir.
• Frig ve Urartu dönemleri: Ahşap ve metal işçiliği, takılar ve günlük kullanım eşyaları.

Müze, geniş bir zaman dilimini derli toplu bir binada sunduğu için öğrenciler için "Anadolu'nun tarih kitabı" gibidir. Ders kitaplarında adı geçen uygarlıkları bir saat içinde yan yana görmek, kronolojiyi kafada yerleştirmeye yardım eder.

Etnografya Müzesi

Etnografya Müzesi, Anadolu'nun halk kültürüne odaklanır: geleneksel giysiler, takılar, halılar, kilimler, el sanatları ve ahşap işçiliği örnekleri sergilenir.

Müzenin önemli bir özelliği daha vardır: Atatürk'ün naaşı, 1938'deki vefatının ardından Anıtkabir tamamlanana kadar geçici olarak bu binada muhafaza edilmiştir. Bu bölüm, ziyaretçilerin saygıyla durduğu bir alandır. Müzenin önündeki meydanda yer alan Atatürk heykeli de binanın önemli parçalarındandır.

Ankara Kalesi'ne bir bakış

Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara Kalesi'nin hemen eteklerinde olduğu için kaleyi de aynı yürüyüşe eklemek mümkündür. Kalenin çevresindeki dar sokaklar, restore edilmiş eski Ankara evleri ve küçük dükkânlar, şehrin Cumhuriyet öncesindeki yüzünü gösterir. Kale surlarından bakınca Ulus'u ve modern Ankara'yı bir arada görürsünüz. Katalog programında kale ziyareti ayrıca belirtilmediği için bu eklemeyi istiyorsanız teklif aşamasında zamanlamasını birlikte netleştiriyoruz.

Hangi sırayla gezilir?

Ankara Turu programı bu durakları mantıklı bir sırayla bir araya getirir. Gece hareketle sabah Ankara'ya varılır ve kahvaltı yapılır. Günün ilk durağı Anıtkabir'dir; ardından Kurtuluş Savaşı Müzesi ve I. ve II. Meclis binaları gezilir. Öğle molasından sonra Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Etnografya Müzesi ziyaret edilir ve akşam İstanbul'a hareket edilir.

Bu sıralama, Cumhuriyet tarihini sabah tamamlayıp öğleden sonra Anadolu'nun daha eski geçmişine geçen bir yapı kurar. Anıtkabir bölümü için Anıtkabir ziyaret rehberimize göz atabilirsiniz.

Ziyaret ipuçları

• Meclis binalarındaki salonlar küçüktür. Kalabalık gruplar sırayla girer; rehber anlatımını salona girmeden önce dinlemek işinizi kolaylaştırır.
• Müze ziyaret kuralları ve açık olduğu günler değişebilir. Tarih kesinleştiğinde programı güncel duruma göre teyit ediyoruz.
• Ulus çevresinde yürüme mesafeleri kısadır, ancak Anadolu Medeniyetleri Müzesi kale eteklerinde olduğu için hafif bir yokuş vardır.

Sık sorulan sorular

Birinci Meclis binası nerede?

Birinci Meclis binası, Ankara'nın Ulus semtindedir ve bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak hizmet verir. İkinci Meclis binası da hemen yakınındadır.

Birinci Meclis ne zaman açıldı?

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de bu binada açıldı. Cumhuriyet de 29 Ekim 1923'te yine bu binada ilan edildi.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ne var?

Tarih öncesi çağlardan başlayarak Tunç Çağı, Hitit, Frig ve Urartu dönemlerine uzanan eserler kronolojik bir sırayla sergilenir. Çatalhöyük buluntuları ve Hitit kabartmaları en çok ilgi gören bölümlerdendir.

Etnografya Müzesi'nin Atatürk'le ilgisi nedir?

Atatürk'ün naaşı, Anıtkabir tamamlanana kadar geçici olarak Etnografya Müzesi binasında muhafaza edilmiştir.