Karadeniz Mutfağı: Hamsiden Muhlamaya Rota Boyunca Ne Yenir?

Karadeniz mutfağının üç temel taşı vardır: denizden hamsi, yayladan tereyağı ve peynir, bahçeden mısır, lahana ve fındık. Rota boyunca her şehrin kendine özgü bir lezzeti öne çıkar; Samsun'da pide, Trabzon'da köfte ve ekmek, yaylalarda muhlama, Sinop'ta mantı. Bu rehberi, Karadeniz turumuzun duraklarına göre sıraladık.

Karadeniz sofrasının mantığı

Dağların denize çok yakın olduğu bir coğrafyada tarım alanı dardır. Bu yüzden Karadeniz mutfağı eldeki malzemeyi çok yönlü kullanır: mısır unu ekmekte, muhlamada ve hamsili pilavda; karalahana çorbada ve sarmada; fındık tatlıda ve ezmede karşınıza çıkar. Tereyağı ve yayla peyniri ise bu sofranın en değerli malzemeleridir.

Samsun ve Ordu

• Bafra pidesi: Samsun'un Bafra ilçesine adını veren, ince ve uzun, kıymalı ya da peynirli pide. Samsun'da pide denince akla bu gelir.
• Fındık ve fındık ürünleri: Ordu, dünya fındık üretiminde önemli bir yere sahip olan Karadeniz'in fındık bölgelerindendir. Fındık ezmesi, fındıklı çikolata ve kavrulmuş fındık yol boyunca bolca bulunur.

Trabzon

• Akçaabat köftesi: Trabzon'un Akçaabat ilçesiyle özdeşleşmiş, ızgarada pişen köfte.
• Trabzon ekmeği: Büyük, yuvarlak ve uzun süre bayatlamayan köy ekmeği. Vakfıkebir ekmeği adıyla da bilinir.
• Kuymak (muhlama): Mısır unu, tereyağı ve uzayan yayla peyniriyle yapılan, sıcak sıcak yenen bir yemek. Trabzon'da kuymak, Rize'de muhlama denir.
• Laz böreği: Muhallebili, tatlı bir börek. Karadeniz'in sevilen tatlılarındandır.

Uzungöl, Çamlıhemşin ve Ayder

Yaylalar, Karadeniz mutfağının süt ürünleri merkezidir.

• Muhlama: Yayla tereyağı ve peyniriyle yapıldığında bambaşka bir lezzete ulaşır. Ayder'de mutlaka denenmesi gereken bir yemektir.
• Yayla peyniri ve tereyağı: Hediyelik olarak da alınabilir; ancak uzun yolculukta soğuk zincire dikkat etmek gerekir.
• Bal: Yayla balları bölgenin sevilen ürünlerindendir.
• Karalahana çorbası ve sarması: Karadeniz'in kendine özgü yeşil yapraklı lahanasıyla yapılır.

Rize ve çay

Rize ve çevresinin yamaçları, Türkiye çayının yetiştiği topraklardır. Yol boyunca teraslanmış çay bahçelerini görürsünüz. Karadeniz'de çay, gün boyu ince belli bardakta, demli ve sık sık içilir. Paketli Rize çayı en pratik hediyeliklerdendir.

Hamsi: kışın kralı

Hamsi, Karadeniz mutfağının simgesidir. Sezonu sonbaharda başlar ve kış boyunca sürer; balık en lezzetli halini soğuk aylarda alır. Hamsi tava, hamsili pilav, hamsi buğulama ve hatta hamsili ekmek gibi pek çok farklı yemeğe dönüşür. Yaz aylarında gidiyorsanız hamsi bulmak daha zordur; bunun yerine diğer yöresel lezzetlere yönelin.

Batum

Gürcistan'a geçtiğinizde mutfak da değişir. Batum'un en ünlü yemeği Acaristan haçapurisidir: kayık biçimli bir hamurun içine peynir doldurulur, fırından çıkınca üzerine yumurta ve tereyağı eklenir. Hamurun kenarlarını koparıp ortadaki karışıma batırarak yenir. Gürcü mutfağının diğer bilinen yemekleri arasında mantıya benzeyen hinkali de vardır.

Sinop ve Kastamonu

• Sinop mantısı: Kayseri mantısından farklı olarak daha büyük ve cevizli yapılır. Sinop'a gelince denenmesi gereken yemeklerdendir.
• Kastamonu'nun sarımsağı: Kastamonu'nun Taşköprü ilçesi, sarımsağıyla tanınır. Yöre mutfağında sarımsak önemli bir yer tutar.

Safranbolu

Son gün Safranbolu'da, şehrin ünlü lokumu ve adını aldığı safranla tatlandırılmış ürünler, eve dönüşte hediyelik çantasını tamamlar.

Turda yemekler nasıl?

Turumuzda 4 gece otel konaklaması programa dahildir. Öğle ve akşam yemeklerinin düzeni teklif aşamasında yazılı olarak belirtilir; yöresel bir lokantada grup yemeği isterseniz bunu da birlikte netleştiriyoruz. Serbest zamanlarda yukarıdaki lezzetleri denemek için iyi fırsatlar olur.

Yemek molaları için pratik öneriler

Uzun bir otobüs rotasında yemek molaları düzenli ama kısa olabilir. Yöresel bir lezzeti denemek istiyorsanız rehberinize hangi durakta bunun için zaman olacağını önceden sorun. Bazı yemekler, örneğin muhlama ya da Akçaabat köftesi, kısa sürede hazırlanır ve mola süresine kolayca sığar. Hamsi gibi mevsime bağlı yemekler ise her lokantada her zaman bulunmayabilir. Gıda alerjisi ya da özel beslenme ihtiyacı olan katılımcıların bunu teklif aşamasında belirtmesi, yemek düzenini planlarken işimizi kolaylaştırır.

Karadeniz sofrasında içecekler

Çayın yanında Karadeniz'de ayran ve ev yapımı meyve suları da sık içilir. Yaylalarda taze süt ve yayla tereyağıyla yapılan kahvaltılar başlı başına bir deneyimdir. Kışın ise sıcak çay neredeyse her sohbetin eşlikçisidir.

Hediyelik alışveriş listesi

• Fındık ve fındık ezmesi
• Rize çayı
• Yayla balı
• Trabzon ekmeği (yolculuğa dayanıklıdır)
• Safranbolu lokumu
• Taşköprü sarımsağı

Uzun bir otobüs yolculuğu olduğunu düşünerek peynir ve tereyağı gibi bozulabilecek ürünleri son günlere bırakmanızı ya da hiç almamanızı öneririz.

Sık sorulan sorular

Karadeniz'in en meşhur yemeği nedir?

Hamsi, Karadeniz'in simgesi kabul edilir. Muhlama (kuymak), karalahana çorbası ve Akçaabat köftesi de bölgenin en tanınan yemekleri arasındadır.

Muhlama ile kuymak aynı şey mi?

Evet, aynı yemeğin farklı adlarıdır. Trabzon'da kuymak, Rize'de muhlama denir. Mısır unu, tereyağı ve yayla peyniriyle yapılır.

Hamsi hangi mevsimde yenir?

Hamsi sezonu sonbaharda başlar ve kış boyunca sürer. Yazın taze hamsi bulmak zordur.

Batum'da ne yenir?

Batum'un en ünlü yemeği, kayık biçimli hamurun içinde peynir, yumurta ve tereyağıyla servis edilen Acaristan haçapurisidir. Batum hakkında daha fazlası için Batum rehberimize bakabilirsiniz.