Kayak ve kış · Kars
Kars'ta Ne Yenir, Ne Alınır? Kaz Eti, Kaşar, Gravyer ve Bal

Kars'ta kışın mutlaka tadılması gerekenler kaz eti, hangel gibi doyurucu hamur yemekleri ve yöreyi Türkiye çapında tanıtan Kars kaşarı ile gravyeridir. Dönüşte bavula girecek ilk ürünler ise peynirler ve yörenin çiçekli yaylalarından gelen baldır. Sarıkamış'ta kayak yaparken şehir gezisi gününde bu lezzetlere vakit ayırmak, Kars'ı sofrasından tanımanın en kolay yoludur.
Kars mutfağının kışa uygun karakteri
Kars, Doğu Anadolu'nun yüksek ve soğuk platosunda, uzun kışların yaşandığı bir şehirdir. Mutfağı da bu iklime göre şekillenmiştir: hayvancılığa dayalı, et, süt ürünleri ve hamur işleriyle zenginleşen, doyurucu ve sıcak bir mutfak. Bölgenin geniş meraları, büyükbaş hayvancılığı ve peynirciliği geliştirmiştir; uzun kış ise kaz eti gibi kışa özgü lezzetlerin öne çıkmasını sağlamıştır.
Mutlaka tadılması gerekenler
Kaz eti
Kars'ın kış sofrasının yıldızı kazdır. Yörede kazlar yaz boyunca meralarda beslenir, sonbaharda kesilir ve geleneksel olarak soğuk havada dondurularak kış boyunca saklanır. Kaz eti genellikle tandırda ya da fırında pişirilir ve bulgur pilavıyla servis edilir. Kışın Kars'ta bir lokantada kaz eti yemek, bölgeye özgü bir deneyimdir. Kaz eti yağlı ve ağır bir yemek olduğu için, kayak gününden sonraki bir akşam ya da şehir gezisi gününde öğle yemeği olarak tercih edilebilir.
Hangel
Hangel (yöresel adlarıyla hingel), haşlanmış hamur parçalarının üzerine yoğurt, tereyağı ve bazen kavrulmuş soğan konularak yapılan bir yemektir. Mantıya benzer ama daha sade ve iç dolgusuzdur. Soğuk bir günün ardından içinizi ısıtacak, basit ama doyurucu bir lezzettir.
Çorbalar ve sıcak yemekler
Uzun kışların şehri Kars'ta çorba kültürü güçlüdür. Gün içinde pistlerden ya da Ani'den döndükten sonra sıcak bir çorba, en hızlı ısınma yoludur. Lokantalarda o günün yöresel çorbasını sormak her zaman iyi bir fikirdir.
Kars peynirleri
Kars kaşarı
Kars kaşarı, yöreyi Türkiye çapında tanıtan ürünlerin başında gelir. Bölgenin meralarında otlayan hayvanların sütünden yapılan kaşar, olgunlaştırma süresine göre farklı lezzetler sunar. Taze kaşar yumuşak ve hafif, eski kaşar ise daha keskin ve aromatiktir.
Kars gravyeri
Gravyer, Kars'ın bir başka simge peyniridir. Büyük tekerlekler halinde üretilen ve uzun süre olgunlaştırılan bu peynir, içindeki küçük deliklerle tanınır. Kars'ta gravyer üretiminin geçmişi, bölgeye yerleşen farklı toplulukların peynircilik birikimine dayanır. Kars'ın bazı köyleri, özellikle Boğatepe, gravyer üretimiyle bilinir.
Peynir alırken ipuçları
- Satıcıdan tadım istemekten çekinmeyin; peynirciler genellikle tattırarak satar.
- Taze ve eski kaşar arasındaki farkı tadarak seçin.
- Dönüş yolculuğu uçakla olacağı için peynirleri vakumlu paketletin.
- Peynirleri valizde sıkı paketleyin ve yüksek sıcaklıktan uzak tutun.
Kafkas balı
Kars ve çevresinin yüksek yaylaları, yazın çok çeşitli çiçeklerle kaplanır. Bölge, Kafkas arısı ile yapılan bal üretimiyle de bilinir. Çiçek balı, Kars'tan alınan hediyeler arasında sık yer alır. Bal alırken güvenilir bir satıcıdan, mümkünse üreticiden almak iyi olur.
Hediyelik olarak başka neler?
- El örmesi yün ürünler: Yün çorap, eldiven ve bere, hem kayak tatilinde işe yarar hem de hediyelik olarak güzeldir.
- El dokuması kilim ve halılar: Doğu Anadolu'nun dokuma geleneğinden örnekler, şehir merkezindeki dükkânlarda bulunabilir.
- Kurutulmuş otlar ve baharatlar: Yaylalardan toplanan otlar ve kekik, mutfak meraklıları için güzel bir hediyedir.
Sarıkamış turunda yöresel lezzetler
Kars Sarıkamış Kayak Turu 3 gece 4 günlük bir programdır; üçüncü gün dileyenler Ani Ören Yeri ve Kars şehir merkezini gezebilir ya da hava uygunsa Çıldır Gölü'nde atlı kızak yapabilir. Şehir merkezi gezisi, peynir ve bal dükkânlarına uğramak ve bir kaz eti molası vermek için iyi bir fırsattır. Yemek molalarının ayrıntılarını teklif aşamasında birlikte netleştiriyoruz.
Üçüncü günün gezi seçenekleri için Çıldır Gölü ve Ani kış gezisi yazımıza, kayak tarafı için Sarıkamış kayak rehberimize bakabilirsiniz. Tüm kış seçenekleri ise kayak tatili sayfamızda.
Lokanta seçerken küçük ipuçları
- Kaz eti kışa özgü bir yemektir; lokantada o gün hazır olup olmadığını sormak iyi bir fikirdir.
- Yerel halkın tercih ettiği, kalabalık ve gündelik lokantalar genellikle yöresel yemekleri daha özenli hazırlar.
- Kahvaltı için yöresel peynirlerin, balın ve tereyağının olduğu bir sofra, güne başlamanın en sıcak yoludur.
- Kars'ta çay sohbetin bir parçasıdır; şehir gezisinde bir çay molası vermeyi ihmal etmeyin.
Sık sorulan sorular
Kars'ın meşhur yemeği nedir?
Kars'ın en bilinen yemeği kaz etidir; genellikle tandırda ya da fırında pişirilir ve bulgur pilavıyla servis edilir. Hangel de yörenin sevilen ev yemeklerindendir.
Kars'tan ne alınır?
En çok tercih edilenler Kars kaşarı, Kars gravyeri ve bölgenin çiçekli yaylalarından gelen baldır. El örmesi yün çorap ve eldiven de güzel bir hediyedir.
Kars kaşarı ile gravyer arasındaki fark nedir?
Kaşar, Kars'ın en yaygın peyniridir; taze ya da eski olarak tüketilir. Gravyer ise büyük tekerlekler halinde üretilen, uzun süre olgunlaştırılan ve içindeki küçük deliklerle tanınan bir peynirdir.
Peyniri uçakta nasıl taşırım?
Peyniri vakumlu paketletmek ve valizde sıkı paketlemek iyi bir yöntemdir. Havayolunun bagaj kurallarını yolculuktan önce kontrol etmenizi öneririz.
