Safranbolu'da Gezilecek Yerler: Konaklar, Çarşılar ve Hıdırlık Tepesi

Safranbolu'da gezilecek yerlerin çoğu, Çarşı adı verilen eski merkezde birbirine yürüme mesafesindedir: Hıdırlık Tepesi'nin manzarası, Kaymakamlar Evi, Cinci Hanı, İzzet Mehmet Paşa ve Köprülü Mehmet Paşa camileri ile Yemeniciler Arastası. Şehrin Osmanlı dönemi dokusu UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır. Safranbolu ve Amasra turumuzun ikinci günü tamamen bu duraklara ayrılmıştır.

Safranbolu'yu özel kılan ne?

Pek çok Anadolu şehrinde eski evler yeni yapılaşmanın arasında kaybolmuşken Safranbolu, Osmanlı kent dokusunu bir bütün olarak koruyabilmiştir. Ahşap çıkmalı, beyaz badanalı konaklar, dar ve taş döşeli sokaklar, hanlar, hamamlar ve camiler bir arada durur. Şehrin 1994'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmasının nedeni de bu bütünlüktür.

Safranbolu'nun bir başka özelliği, geleneksel olarak iki ayrı yerleşimin kullanılmasıdır. Kışın vadideki Çarşı bölgesinde, yazın ise daha yüksekteki bağ evlerinde yaşanırdı. Bugün gezginlerin çoğunun dolaştığı yer, kış evlerinin bulunduğu Çarşı bölgesidir.

Hıdırlık Tepesi

Güne Hıdırlık Tepesi'nden başlamak, şehri anlamanın en kolay yoludur. Tepeden bakınca eski mahallelerin kırmızı kiremitli çatıları, aralarından yükselen minareler ve vadinin biçimi tek karede görünür. Bu manzara, şehrin neden bu kadar korunmuş hissettirdiğini hemen anlatır. Fotoğraf için de en sevilen noktalardan biridir.

Saat Kulesi

Çarşı'ya hâkim bir yamaçta duran tarihi Saat Kulesi, Osmanlı döneminden kalmadır ve şehrin simgelerindendir. Çevresinden de güzel bir şehir manzarası izlenir.

Çarşılar: Manifaturacılar, Bakırcılar, Demirciler

Safranbolu'nun eski çarşısı, meslek gruplarına göre bölünmüş sokaklardan oluşur. Bakırcılar Çarşısı'nda dövülen bakırın sesini, Demirciler Çarşısı'nda ise geleneksel aletlerin yapımını görebilirsiniz. Bu çarşılar, şehrin yüzyıllardır süren zanaat geleneğinin canlı örnekleridir.

İzzet Mehmet Paşa Camii

Osmanlı sadrazamlarından İzzet Mehmet Paşa tarafından yaptırılan cami, şehir merkezindeki en büyük camilerdendir. Avlusu ve kubbesiyle Çarşı'nın siluetinde belirgin bir yer tutar.

Köprülü Mehmet Paşa Camii ve güneş saati

17. yüzyıldan kalan Köprülü Mehmet Paşa Camii'nin avlusunda, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken şey taş bir güneş saatidir. Güneşin gölgesiyle zamanı gösteren bu saat, mekanik saatlerin yaygın olmadığı dönemlerin zaman ölçme yöntemini gözler önüne serer.

Cinci Hanı

Safranbolu'nun en tanınan yapılarından biri olan Cinci Hanı, 17. yüzyılda kervansaray olarak yapılmıştır. Kalın taş duvarları ve iç avlusuyla klasik bir Osmanlı hanıdır. Turumuzda Cinci Hanı panoramik olarak, yani dışarıdan görülür.

Kaymakamlar Evi

Safranbolu konaklarının içini görmek için turumuzdaki durak Kaymakamlar Evi'dir. Müze olarak düzenlenen ev, geleneksel bir Safranbolu konağının nasıl yaşandığını gösterir. İçeride dikkat etmeniz gerekenler:

• Haremlik ve selamlık: Evin kadınlara ve misafirlere ayrılmış bölümleri.
• Dolap içi gusülhane: Odadaki gömme dolabın içine gizlenmiş küçük yıkanma yeri.
• Döner dolap: Mutfak ile oda arasında, yüz yüze gelmeden yemek ve eşya geçirmeye yarayan dönen raf.
• Sedirler ve tavan süslemeleri: Odaların duvar boyunca uzanan oturma yerleri ve ahşap işlemeli tavanlar.

Konakların çoğunda her odanın neredeyse bağımsız bir yaşam alanı gibi tasarlandığını fark edersiniz: oturma, yemek ve uyuma aynı odada yapılırdı.

Yemeniciler Arastası

Eskiden "yemeni" denen geleneksel deri ayakkabıları yapan ustaların çarşısı olan Yemeniciler Arastası, bugün el sanatları ve hediyelik dükkânlarıyla doludur. Turumuzda burada alışveriş ve lokum molası verilir. Arastada neler alınabileceğini Safranbolu ve Amasra lezzetleri yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yörük Köyü

Safranbolu'ya yakın Yörük Köyü, turumuzun üçüncü gününün ilk durağıdır. Köyde Sipahioğlu Konağı ve köylülerin ortak kullandığı tarihi çamaşırhane görülür. Köyün taş sokakları ve konakları, Safranbolu'nun kır yaşamını gösterir. Burada kısa bir serbest zaman da vardır.

Bağlar bölgesi

Safranbolu'nun yazlık evlerinin bulunduğu Bağlar bölgesi, Çarşı'ya göre daha geniş bahçeli ve yeşil bir yerleşimdir. Turumuzun programında yer almaz, ama şehrin iki mevsimli yaşam düzenini anlamak için bilinmesi gereken bir parçadır.

Safranbolu'yu çocuklarla gezmek

Çocuklar Kaymakamlar Evi'ndeki döner dolabı ve gizli gusülhaneyi genellikle çok ilginç bulur. Köprülü Mehmet Paşa Camii'ndeki güneş saati de "saati okuyalım" oyunu için güzel bir fırsattır. Taş sokaklar bebek arabası için zorlayıcı olabilir; küçük çocuklar için taşıyıcı daha pratiktir.

Gezerken dikkat edilecekler

• Çarşı'nın sokakları taş döşelidir ve yer yer eğimlidir. Rahat ayakkabı giyin.
• Konakların bir kısmı hâlâ ev ya da pansiyon olarak kullanılır. Özel alanlara girmeyin.
• Kaymakamlar Evi gibi müze evlerde ahşap zeminler ve merdivenler hassastır; yavaş ve dikkatli dolaşın.
• Fotoğraf için sabah erken ve akşamüstü ışığı sokakları çok daha güzel gösterir.

Sık sorulan sorular

Safranbolu'da kaç gün kalmak gerekir?

Çarşı bölgesinin ana noktaları bir tam günde gezilebilir. Turumuzda ikinci gün Safranbolu'ya, üçüncü günün sabahı Yörük Köyü'ne ayrılır.

Safranbolu neden UNESCO listesinde?

Osmanlı dönemi kent dokusunu, konakları, çarşıları ve camileriyle bir bütün olarak koruduğu için 1994'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.

Safranbolu'da hangi konak gezilir?

Turumuzda müze olarak düzenlenen Kaymakamlar Evi gezilir. Yörük Köyü'nde ise Sipahioğlu Konağı ziyaret edilir.

Cinci Hanı'nın içine giriliyor mu?

Programda Cinci Hanı panoramik olarak, yani dışarıdan görülür.